La Retbutiko
FEL, ĉiam io nova! Por skribi al ni
Indekso
Aktualaj kaj novaj temojĈefa FEL-indekso
Retbutiko
Eldonoj
Ekspedmanieroj
Via konto
Kiel pagi?
La IBAN-sistemo
Kreditkartoj
Adresŝanĝoj
Privilegiaj klientoj

La falo de la domo Usher

  • Verkinto: Edgar Allan Poe
  • Tradukinto: Edmund Grimley Evans
  • Originala lingvo: angla
  • Speco: romano
  • Haveblo: En stoko
  • Prezo: €4.00
  • Priskribo: Unu inter la plej famaj rakontoj de Poe; ĉu horora, ĉu simbolisma, ĉu psikologia? Legu kaj decidu!
  • Paĝoj: 24
  • Alto: 200 mm
  • Eldonjaro: 2002
  • Recenzo:
  • Pritakso: Aldoni mian pritakson
Retmesaĝo de novaj
FEL ĉe Facebook
FEL ĉe Twitter

Konciza hororo el la dek-naŭa jarcento


2004
monato.be/2004/008216.html -

„Jen glacieco, subiĝo, veneniĝo de la koro: sensava morneco de la pensoj, al kiu nenia spronado per la fantazio povis altrudi iom da majesto. ... Ĉe mia unua ekvido de [...] sento de nesuferebla malgajo plenigis mian spiriton.” Kio staru tripunkte? Ankoraŭ plia recenzenda libro? Ne, la vortoj apartenas al la protagonisto komence de ĉi tiu novelo je vido de izolita ŝtona konstruaĵo – la domo de Usher.

Tiaj pezaj elvokivaj frazoj densas tra la verko. Poe ne havis la lukson de longo. Li devis pentri la scenon, prezenti la tri rolulojn (plus dekojn loĝantajn en libroj, pentraĵoj, ktp) kaj peli nin antaŭen tra la intrigo kun vort-ekonomio. Ne miskomprenu: ne la intrigo gravas ĉefe; la verko estas esence simbola rakonto pri la misordigo kaj disipo de homa personeco; la densaj priskriboj de lokoj kaj sentoj kernas starigi la scenejon por tio.

Vokite al la domo por tiri Usher el lia melankolio, la sennoma rakontisto alvenante imagas rimarki la eblon de harlarĝa fendo kuranta laŭ la tuta alto de la domo. Tria rolulo, Madeline, ĝemela fratino de Usher, pasas nur fantome en la fono, sed post ŝia frua morto pro mistera malsano, la ceteraj du decidas enĉerkigi ŝin en subdoma kripto. Semajnon poste, en uragana dormomalebliga nokto, la protagonisto legas al Usher el libro, kies enhavo (precipe ties sonoj) spegulas endoman realon, kiam ... sed maldecus malkaŝi tion.

La traduko impresas forta kaj bone spegulas la literaturan stilon de la epoko, kun kompleksaj, plurcentvortaj, eĉ barokaj, frazkonstruoj – piprumitaj per fajne ĉizitaj observaĵoj kaj multaj flankokomentoj por pezigi la sintaksomalnodan taskon de leganto – kaj, cetere, inkluzivas bonan redonon de meznovela balado. Nur post lego de la verko en Esperanto, mi vagis reten trovi anglan originalon. Mia admiro por la traduko konfirmiĝis – ĝi fidelis al la originalo, sed igis ĝin pli alirebla, pli universala. Iuj asertas, ke ĉi tiu verko kandidatas rangi inter la plej elstaraj anglalingvaj noveloj. Legu kaj juĝu mem.

PS: Troveblas rete tradukoj en Esperanto de almenaŭ tri pliaj verkoj de Poe.

Stefan MacGill

Mia pritakso

Steloj:
FEL-kodo Pasvorto (pasvorto forgesita)

Ne pli ol 250 signoj. Eblas uzi iksojn por E-literoj. Se vi faris eraron, pritaksu denove. La malnova versio estos viŝita.